ก่อนเริ่ม PrEP ควรรู้อะไรและต้องตรวจอะไรบ้าง
ก่อนเริ่ม PrEP ควรตรวจ HIV และคุยกับผู้ให้บริการเรื่องวันที่มีความเสี่ยงล่าสุด สุขภาพ และยาที่ใช้อยู่ เพราะ PrEP มีหลายทางเลือกและแต่ละคนอาจใช้แผนไม่เหมือนกัน ไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดเหตุเสี่ยงจึงค่อยสอบถาม [1]
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจหรือคำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคลจากผู้ให้บริการ PrEP
ก่อนเริ่ม PrEP ต้องตรวจอะไร
- ตรวจ HIV: ต้องยืนยันว่ายังไม่มี HIV ก่อนเริ่ม เพื่อเลือกการดูแลให้ถูกต้อง [1]
- PEP เป็นยาป้องกันเอชไอวีหลังเหตุอาจสัมผัสเชื้อ ต้องขอประเมินโดยเร็วที่สุดและเริ่มเมื่อมีข้อบ่งชี้ภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รอให้ครบเวลา ผู้ให้บริการเลือกยาและวางแผนติดตาม โดยทั่วไปใช้ต่อเนื่อง 28 วัน หากเกิน 72 ชั่วโมงยังควรไปประเมินและวางแผนตรวจ ไม่ซื้อหรือแบ่งยากันใช้เอง PrEP ใช้ก่อนมีโอกาสสัมผัส ไม่ใช้แทน PEP เองหลังเหตุ [2] [1]
- ตรวจสุขภาพตามชนิดยา: อาจรวมการทำงานของไต ไวรัสตับอักเสบบี หรือรายการอื่นตามประวัติ [1]
- ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์: เลือกตำแหน่งตรวจตามกิจกรรมทางเพศและความต้องการ [1]
- ทบทวนยาและอาหารเสริม: แจ้งสิ่งที่ใช้อยู่ รวมถึงประวัติแพ้ยาและการตั้งครรภ์ [1]
ทำไมต้องบอกวันที่เสี่ยงล่าสุด
PEP เป็นยาป้องกันเอชไอวีหลังเหตุอาจสัมผัสเชื้อ ต้องขอประเมินโดยเร็วที่สุดและเริ่มเมื่อมีข้อบ่งชี้ภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รอให้ครบเวลา ผู้ให้บริการเลือกยาและวางแผนติดตาม โดยทั่วไปใช้ต่อเนื่อง 28 วัน หากเกิน 72 ชั่วโมงยังควรไปประเมินและวางแผนตรวจ ไม่ซื้อหรือแบ่งยากันใช้เอง PrEP ใช้ก่อนมีโอกาสสัมผัส ไม่ใช้แทน PEP เองหลังเหตุ [2] [1]
PrEP ป้องกันอะไรได้บ้าง
PrEP ช่วยป้องกัน HIV เมื่อใช้ตามแผนที่เหมาะสม แต่ไม่ป้องกันซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม หรือการตั้งครรภ์ สามารถใช้ร่วมกับถุงยาง การตรวจสุขภาพทางเพศ และวัคซีนที่เหมาะสมได้ [1]
อ่านต่อได้ที่ PrEP กับ PEP ต่างกันอย่างไร และ ช่องทางรับ PrEP ใกล้บ้าน
ต้องกิน PrEP แบบเดียวกันทุกคนไหม
ชนิดยาและวิธีใช้ PrEP ขึ้นกับสุขภาพ เหตุสัมผัสและบริการที่มี ให้ผู้ให้บริการช่วยวางแผน ไม่เริ่มแบบตามเหตุการณ์หรือสมมติว่าทุกผลิตภัณฑ์ต่างประเทศมีให้ใช้ในไทย [1]
ไม่ควรซื้อหรือปรับยาเอง รวมถึงไม่ควรเริ่ม หยุด เปลี่ยน หรือแบ่ง PrEP กับผู้อื่น ผู้ให้บริการจะช่วยเลือกแผนและนัดตรวจติดตาม หากลืมยา มีผลข้างเคียง หรือแผนชีวิตเปลี่ยน ให้ติดต่อคลินิกแทนการเดาวิธีแก้เอง [1]
คำถามที่พบบ่อยก่อนเริ่ม PrEP
ตรวจ HIV ที่บ้านแล้วเริ่ม PrEP เองได้ไหม
ไม่ควรเริ่มเอง ผลตรวจที่บ้านเป็นการคัดกรองและอาจยังอยู่ในช่วงหน้าต่าง ควรให้ผู้ให้บริการประเมินวันที่เสี่ยงและผลตรวจก่อน [1]
มีคู่นอนคนเดียวใช้ PrEP ได้ไหม
ได้ การตัดสินใจดูจากโอกาสสัมผัส HIV วิธีป้องกันที่ใช้ และความสบายใจ ไม่ได้ตัดสินจากจำนวนคู่นอนหรือเพศ [1]
ผลตรวจไตไม่ปกติแปลว่าใช้ PrEP ไม่ได้เลยหรือไม่
ไม่ควรสรุปเอง ทางเลือก PrEP และการติดตามต่างกันตามสุขภาพ ผู้ให้บริการจะช่วยพิจารณาว่าทางเลือกใดเหมาะสม [1]
ใช้ PrEP แล้วต้องตรวจอีกไหม
ต้องตรวจ HIV และสุขภาพตามนัด รวมถึงประเมินโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามความเสี่ยง เพื่อให้ใช้ต่อได้อย่างปลอดภัย [1]
สรุป
PEP เป็นยาป้องกันเอชไอวีหลังเหตุอาจสัมผัสเชื้อ ต้องขอประเมินโดยเร็วที่สุดและเริ่มเมื่อมีข้อบ่งชี้ภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รอให้ครบเวลา ผู้ให้บริการเลือกยาและวางแผนติดตาม โดยทั่วไปใช้ต่อเนื่อง 28 วัน หากเกิน 72 ชั่วโมงยังควรไปประเมินและวางแผนตรวจ ไม่ซื้อหรือแบ่งยากันใช้เอง PrEP ใช้ก่อนมีโอกาสสัมผัส ไม่ใช้แทน PEP เองหลังเหตุ [2] [1]
หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ
แหล่งอ้างอิง
อ้างอิงตามข้อความที่ตรวจทาน
ตรวจทานและปรับปรุงเนื้อหา: 24 ตุลาคม 2569



