ในสังคมไทยปัจจุบัน การใช้ถุงยางอนามัยยังคงถูกมองว่า น่าอาย หรือไม่จำเป็น โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่น และผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง ทั้งที่ถุงยางอนามัย คือ หนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่สุดในการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์อย่างได้ผล หากเราสามารถเปลี่ยนความเข้าใจผิด และให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ก็จะสามารถลดจำนวนผู้ติดเชื้อเอชไอวี และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ลงได้อย่างมีนัยสำคัญ

ถุงยางอนามัย ทำมาจากอะไร? 

หลายคนเข้าใจผิดว่าถุงยางอนามัยทำจากพลาสติก เพราะเห็นว่ามันบาง ยืดหยุ่น และดูคล้ายฟิล์ม แต่ในความเป็นจริง ถุงยางอนามัยส่วนใหญ่ผลิตจาก ยางธรรมชาติ (Latex) ซึ่งมีความยืดหยุ่น และปลอดภัยต่อร่างกาย หากแพ้ยางธรรมชาติ ก็ยังมีทางเลือกอย่าง โพลียูรีเทน (Polyurethane) และ โพลิไอโซพรีน (Polyisoprene) ซึ่งมีคุณสมบัติเทียบเท่า และเหมาะกับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงอาการแพ้ ดังนี้

ถุงยางอนามัยส่วนใหญ่ผลิตจากยางธรรมชาติ (Latex) Latex หรือยางธรรมชาติ เป็นวัสดุหลักที่ใช้ผลิตถุงยางอนามัยมายาวนาน เนื่องจากมีคุณสมบัติ

  • ยืดหยุ่นสูง: ทำให้ไม่ฉีกขาดง่ายแม้มีแรงเสียดสี
  • แนบสนิทกับผิวหนัง: ช่วยป้องกันของเหลวไม่ให้รั่วไหล
  • ปลอดภัย และไม่ทำให้เกิดการระคายเคืองในคนทั่วไป

อย่างไรก็ตาม มีบางคนที่แพ้ยางธรรมชาติ ซึ่งอาจเกิดอาการคัน บวม หรือระคายเคืองเมื่อใช้ถุงยางชนิดนี้

สำหรับผู้ที่แพ้ Latex ยังมีทางเลือกอื่น

  • โพลียูรีเทน (Polyurethane): เป็นวัสดุสังเคราะห์ที่มีความบางกว่า Latex แต่แข็งแรงพอๆ กัน เหมาะสำหรับผู้แพ้ยางธรรมชาติ
  • โพลิไอโซพรีน (Polyisoprene): วัสดุสังเคราะห์อีกชนิดหนึ่งที่ใกล้เคียงยางธรรมชาติ ทั้งในด้านความรู้สึก และประสิทธิภาพการป้องกัน แต่ไม่มีโปรตีนที่ทำให้เกิดอาการแพ้

วัสดุทั้งสองชนิดนี้ได้รับการรับรองจากองค์การอาหาร และยา (อย.) และองค์การอนามัยโลกว่า ปลอดภัย และป้องกันโรคได้เทียบเท่ากับถุงยางชนิด Latex

ถ้าไม่ใช้ถุงยางอนามัย เสี่ยงอะไรบ้าง?

การละเลยการใช้ถุงยางอนามัยไม่ใช่แค่เรื่องของความสะดวก หรือไว้ใจคู่เท่านั้น แต่ยังนำมาซึ่ง ความเสี่ยงทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคม ดังนี้

  • เสี่ยงติดเชื้อเอชไอวี (HIV) การมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกันคือหนึ่งในช่องทางหลักของการติดเชื้อเอชไอวี ถุงยางอนามัยสามารถลดโอกาสการติดเชื้อได้เกือบ 98% หากใช้ถูกต้องทุกครั้ง
  • เสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) ไม่ว่าจะเป็นหนองใน ซิฟิลิส หนองในเทียม เริม HPV หรือไวรัสตับอักเสบบี ล้วนติดต่อผ่านการสัมผัสทางเพศโดยตรง ถุงยางคือปราการด่านแรกที่ช่วยป้องกันโรคเหล่านี้
  • เสี่ยงตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ สำหรับเพศหญิง การไม่ป้องกันอาจนำไปสู่การตั้งครรภ์โดยไม่ได้วางแผน ส่งผลกระทบต่อชีวิต การศึกษา และอนาคต
  • เสี่ยงติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์ การติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสในช่องคลอดหรือทวารหนัก อาจลุกลามจนกลายเป็นโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease: PID) หรือภาวะมีบุตรยากในอนาคต
  • ความเครียด และวิตกกังวล หลายคนมีภาวะวิตกกังวลหลังจากมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกัน เช่น กลัวติดเชื้อ กลัวตั้งครรภ์ หรือไม่แน่ใจในสุขภาพของตนเอง ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตโดยตรง
ถุงยางอนามัย!! ใช้เลย ไม่เปลืองพลาสติก

ถุงยางอนามัยมีหลายแบบ เลือกอย่างไรให้เหมาะกับคุณ?

การเลือกถุงยางอนามัยไม่ได้มีแค่เรื่องขนาดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงวัสดุที่ใช้ผลิต ความยืดหยุ่น ความรู้สึกขณะใช้งาน และความปลอดภัยจากการแพ้สารบางชนิด หากเลือกผิดอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพในการป้องกัน และความสบายใจระหว่างกิจกรรมทางเพศได้

  • ถุงยางจากยางธรรมชาติ (Latex)
    • วัสดุยอดนิยม ที่ใช้กันทั่วไปมากที่สุดในโลก
    • มีความยืดหยุ่นสูง ทนทาน และราคาประหยัด
    • มีทั้งแบบเคลือบสารหล่อลื่น และไม่เคลือบ
    • มีให้เลือกหลายขนาด หลายรูปทรง ทั้งแบบบางพิเศษหรือแบบมีปุ่มกระตุ้น
    • ข้อควรระวัง: ผู้ที่แพ้ยางธรรมชาติควรหลีกเลี่ยง เพราะ Latex มีโปรตีนบางชนิดที่อาจทำให้เกิดผื่นคันหรือระคายเคือง
  • ถุงยางจากโพลียูรีเทน (Polyurethane)
    • เหมาะสำหรับผู้ที่แพ้ Latex
    • ผลิตจากพลาสติกพิเศษที่บางกว่า Latex แต่ยังคงความแข็งแรง
    • ไม่มีกลิ่นยาง และ ส่งผ่านความร้อนได้ดี จึงให้ความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติขณะมีเพศสัมพันธ์
    • ปลอดภัยสำหรับใช้ร่วมกับสารหล่อลื่นที่มีน้ำมันเป็นส่วนผสม (แตกต่างจาก Latex ที่ต้องใช้กับน้ำหรือซิลิโคน)
  • ถุงยางจากโพลิไอโซพรีน (Polyisoprene)
    • เป็นวัสดุสังเคราะห์ที่ มีคุณสมบัติใกล้เคียง Latex มากที่สุด ทั้งในด้านความยืดหยุ่น และความรู้สึกขณะใช้งาน
    • ไม่มีโปรตีนที่ทำให้เกิดอาการแพ้ จึงเหมาะสำหรับผู้แพ้ยางธรรมชาติ
    • ให้สัมผัสที่นุ่มสบาย และแนบเนื้อ
    • หมายเหตุ: ราคาของถุงยางประเภท Polyurethane และ Polyisoprene จะสูงกว่าถุงยาง Latex เล็กน้อย แต่ก็คุ้มค่ากับความปลอดภัย และความสบาย

วิธีใช้ถุงยางอนามัยที่ถูกต้อง

แม้คุณจะเลือกถุงยางได้ตรงกับความต้องการแล้ว การใช้ที่ ถูกวิธี ก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะการใช้งานผิดพลาดเพียงเล็กน้อย อาจทำให้การป้องกันล้มเหลวได้

  • เลือกขนาดให้พอดี ถุงยางที่หลวมเกินไปอาจหลุดได้ และถ้าคับเกินไปก็อาจขาด
  • ตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ก่อนใช้งาน อย่าใช้ถุงยางที่มีรอยฉีกขาดหรือบวมพองผิดปกติ
  • เช็กวันหมดอายุ ถุงยางหมดอายุอาจเสื่อมสภาพ และมีโอกาสขาดระหว่างใช้งาน
  • สวมถุงยางให้ถูกทิศทาง ต้องสวมตั้งแต่ก่อนมีการสัมผัสทางเพศ ไม่ใช่หลังสอดใส่แล้ว
  • ใช้สารหล่อลื่นให้เหมาะกับวัสดุของถุงยาง ถุงยาง Latex ห้ามใช้กับน้ำมันหรือโลชั่น เพราะจะทำให้ถุงยางเสื่อมสภาพเร็ว
  • ห้ามใช้ถุงยางซ้ำ ถุงยางเป็นผลิตภัณฑ์ใช้ครั้งเดียวเท่านั้น
  • ทิ้งถุงยางอย่างเหมาะสม ห่อใส่กระดาษแล้วทิ้งในถังขยะ อย่าทิ้งลงชักโครก เพราะจะอุดตัน

หากคุณมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรทำอย่างไร?

  • หากคุณมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
  • ถุงยางอนามัยแตก หลุด หรือใช้อย่างไม่ถูกวิธี
  • มีเลือดออกผิดปกติจากอวัยวะเพศ
  • หรือไม่มั่นใจในสถานะของคู่ของคุณ

อ่านบทความที่น่าสนใจ

หากพบว่าตัวเองมีความเสี่ยงต่อเชื้อเอชไอวี เช่น ถุงยางแตก รั่ว หรือไม่สวมถุงยาง ให้รีบติดต่อสถานพยาบาล เพื่อรับยาเป๊ป (PEP) ยาต้านฉุกเฉิน โดยต้องเริ่มกินภายใน 72 ชม. สามารถจองคิวตรวจออนไลน์ที่เว็บไซต์  www.love2test.org

แค่ถุงยางชิ้นเดียว อาจป้องกันคุณจากหลายปัญหา ทั้งโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ และความเครียดทางใจ ถ้าคุณยังคิดว่าไม่จำเป็น ลองคิดใหม่! เพราะความเสี่ยงอาจเปลี่ยนชีวิตคุณไปตลอดกาล

ใช้เลย ไม่เปลือง ไม่แพง และไม่ยุ่งยาก!

เอกสารอ้างอิง

  • กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. การใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้องและปลอดภัย [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/2021/02/file_1612426174.pdf
  • UNAIDS. Condoms and lubricants – essential HIV prevention tools [Online] Available at: https://www.unaids.org/en/resources/presscentre/featurestories/2020/may/20200506_condoms-covid19
  • World Health Organization (WHO). HIV/AIDS: Condoms and their use in prevention [Online] Available at: https://www.who.int/hiv/topics/condoms/en/
  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) รู้ไว้ใช่เสียหาย...เรื่อง "ถุงยางอนามัย" [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/Content/48386
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Condom Effectiveness [Online] Available at: https://www.cdc.gov/condomeffectiveness