ก่อนเริ่ม PrEP ต้องตรวจอะไรและเตรียมตัวอย่างไร

ก่อนเริ่ม PrEP ควรตรวจ HIV และคุยกับผู้ให้บริการเรื่องวันที่มีความเสี่ยงล่าสุด สุขภาพ และยาที่ใช้อยู่ เพราะ PrEP มีหลายทางเลือกและแต่ละคนอาจใช้แผนไม่เหมือนกัน ไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดเหตุเสี่ยงจึงค่อยสอบถาม ^[1]

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจหรือคำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคลจากผู้ให้บริการ PrEP

ก่อนเริ่ม PrEP ต้องตรวจอะไร

• ตรวจ HIV: ต้องยืนยันว่ายังไม่มี HIV ก่อนเริ่ม เพื่อเลือกการดูแลให้ถูกต้อง ^[1]
• ประเมินเหตุล่าสุด: หากเสี่ยงไม่เกิน 72 ชั่วโมง อาจต้องประเมิน PEP ก่อน ^[2]
• ตรวจสุขภาพตามชนิดยา: อาจรวมการทำงานของไต ไวรัสตับอักเสบบี หรือรายการอื่นตามประวัติ
• ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์: เลือกตำแหน่งตรวจตามกิจกรรมทางเพศและความต้องการ
• ทบทวนยาและอาหารเสริม: แจ้งสิ่งที่ใช้อยู่ รวมถึงประวัติแพ้ยาและการตั้งครรภ์

ทำไมต้องบอกวันที่เสี่ยงล่าสุด

ผลตรวจ HIV ระยะแรกอาจยังไม่พบการติดเชื้อจากเหตุล่าสุด วันที่เสี่ยง ชนิดการตรวจ และการใช้ PEP หรือ PrEP ใกล้เหตุการณ์ช่วยให้เจ้าหน้าที่วางแผนตรวจซ้ำได้เหมาะสม หากเพิ่งเสี่ยงภายใน 72 ชั่วโมง ควรขอประเมิน PEP ทันที ไม่ควรรอเริ่ม PrEP เอง

PrEP ป้องกันอะไรได้บ้าง

PrEP ช่วยป้องกัน HIV เมื่อใช้ตามแผนที่เหมาะสม แต่ไม่ป้องกันซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม หรือการตั้งครรภ์ สามารถใช้ร่วมกับถุงยาง การตรวจสุขภาพทางเพศ และวัคซีนที่เหมาะสมได้

อ่านต่อได้ที่ PrEP กับ PEP ต่างกันอย่างไร และ ช่องทางรับ PrEP ใกล้บ้าน

ต้องกิน PrEP แบบเดียวกันทุกคนไหม

ไม่จำเป็น แผนการใช้ขึ้นกับชนิดยา ลักษณะการสัมผัส สุขภาพ ความสะดวก และบริการที่เข้าถึงได้ แนวทางไทยมีตัวเลือกมากขึ้นจากอดีต จึงไม่ควรยึดสูตร “กี่วันก่อน–กี่วันหลัง” จากโพสต์เก่าโดยไม่ตรวจว่าตรงกับยาที่ได้รับหรือไม่

ไม่ควรซื้อหรือปรับยาเอง รวมถึงไม่ควรเริ่ม หยุด เปลี่ยน หรือแบ่ง PrEP กับผู้อื่น ผู้ให้บริการจะช่วยเลือกแผนและนัดตรวจติดตาม หากลืมยา มีผลข้างเคียง หรือแผนชีวิตเปลี่ยน ให้ติดต่อคลินิกแทนการเดาวิธีแก้เอง

คำถามที่พบบ่อยก่อนเริ่ม PrEP

ตรวจ HIV ที่บ้านแล้วเริ่ม PrEP เองได้ไหม

ไม่ควรเริ่มเอง ผลตรวจที่บ้านเป็นการคัดกรองและอาจยังอยู่ในช่วงหน้าต่าง ควรให้ผู้ให้บริการประเมินวันที่เสี่ยงและผลตรวจก่อน

มีคู่นอนคนเดียวใช้ PrEP ได้ไหม

ได้ การตัดสินใจดูจากโอกาสสัมผัส HIV วิธีป้องกันที่ใช้ และความสบายใจ ไม่ได้ตัดสินจากจำนวนคู่นอนหรือเพศ

ผลตรวจไตไม่ปกติแปลว่าใช้ PrEP ไม่ได้เลยหรือไม่

ไม่ควรสรุปเอง ทางเลือก PrEP และการติดตามต่างกันตามสุขภาพ ผู้ให้บริการจะช่วยพิจารณาว่าทางเลือกใดเหมาะสม

ใช้ PrEP แล้วต้องตรวจอีกไหม

ต้องตรวจ HIV และสุขภาพตามนัด รวมถึงประเมินโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามความเสี่ยง เพื่อให้ใช้ต่อได้อย่างปลอดภัย

สรุป

ก่อนเริ่ม PrEP ควรตรวจ HIV แจ้งวันที่เสี่ยงล่าสุด และประเมินสุขภาพตามชนิดยา ไม่ใช้สูตรจากคนอื่นหรือโพสต์เก่า หากเหตุเกิดไม่เกิน 72 ชั่วโมงให้รีบถามเรื่อง PEP ก่อน

แหล่งอ้างอิง

• แนวทางการจัดบริการ PrEP ประเทศไทย พ.ศ. 2568
• องค์การอนามัยโลก: Provider module for PrEP

ปรับปรุงเนื้อหา: 11 ตุลาคม 2569